Παρά τη θετική δυναμική, οι πωλήσεις του επιχειρηματικού τομέα επιβραδύνθηκαν αισθητά το 2025 (+2,6%, έναντι +4,2% το 2024), αντανακλώντας τις πιέσεις της συγκυρίας. Την εικόνα αυτή επιβεβαιώνουν τόσο (i) η ανακοπή της βελτίωσης του ελληνικού μεριδίου στο ευρωπαϊκό επιχειρείν (με ανάκτηση μόλις του 10% των απωλειών που προκάλεσε η βαθιά οικονομική κρίση της χώρας που ξεκίνησε το 2009) όσο και (ii) η υποτονική εκκίνηση του 2026 (στασιμότητα το πρώτο δίμηνο). Υπό αυτές τις συνθήκες, οι εκτιμήσεις μας συγκλίνουν σε αύξηση πωλήσεων της τάξης του 1% για το 2026, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις να λειτουργούν επιβαρυντικά δημιουργώντας ασύμμετρα καθοδικά ρίσκα.
Στη συγκυρία αυτή, αποκτά καίρια σημασία να αναγνωρίσουμε κλάδους που μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντές. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ψηφιακός τομέας (ICT) καταγράφει εντυπωσιακή άνοδο την τελευταία 25ετία, υπερδιπλασιάζοντας τη συνεισφορά του στην οικονομία (από 2,9% σε 6,5%), με στήριγμα τεχνολογικές εξελίξεις σε δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, οπτικές ίνες και λογισμικό. Ωστόσο, η πρόοδος αυτή δε συνοδεύτηκε από ουσιαστική σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα (ο κλάδος καλύπτει 10,6% της οικονομίας στην ΕΕ), υποδηλώνοντας ότι η βελτίωση αντανακλά κυρίως εξωγενείς τεχνολογικές τάσεις και λιγότερο μια εγχώρια δυναμική επιτάχυνσης του κλάδου.
Ο ρόλος του ICT δεν περιορίζεται σε κλαδική διάσταση, αλλά επηρεάζει τη συνολική παραγωγική δομή της οικονομίας. Συγκεκριμένα, η απόκλιση της Ελλάδας από την ΕΕ υπολογίζεται στο 30% – κενό που αποτυπώνεται συμμετρικά στη σύνθεση παγίων της οικονομίας (ποσοστό ICT παγίων στο σύνολο) και στην ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων (χρήση εργαλείων όπως CRM και BI). Η σύνθεση των ψηφιακών επενδύσεων αναδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στην πρόσβαση σε τεχνολογία, αλλά στη χρήση της:
- Σε όρους τεχνολογικών υποδομών, η Ελλάδα εμφανίζει συγκρίσιμες επιδόσεις με την Ευρώπη (0,8% του συνόλου παγίων σε τηλεπικοινωνίες και εξοπλισμό πληροφορικής).
- Αντίθετα, η υστέρηση εντοπίζεται στο λογισμικό (0,7% έναντι 1,5% στην ΕΕ), δηλαδή στο σκέλος της ενσωμάτωσης και αξιοποίησης τεχνολογίας στην παραγωγική διαδικασία.
Υπό αυτό το πρίσμα, η υστέρηση στην αξιοποίηση της τεχνολογίας επιδρά περιοριστικά στο σύνολο της οικονομίας – με τον μηχανισμό να λειτουργεί εν πολλοίς μέσω του καναλιού της παραγωγικότητας εργασίας. Πράγματι, η ανάλυσή μας επιβεβαιώνει ότι η παραγωγικότητα συνδέεται τόσο με το συνολικό ύψος των ψηφιακών παγίων όσο και με τη σύνθεσή τους, με το μερίδιο του λογισμικού να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. Η εκτίμηση του υποδείγματος αυτού επιτρέπει να ποσοτικοποιήσουμε την επίδραση διαφορετικών σεναρίων εξέλιξης των ψηφιακών επενδύσεων στην πορεία της παραγωγικότητας σε βάθος δεκαετίας:
- Στο συντηρητικό σενάριο, όπου οι ψηφιακές επενδύσεις διατηρούν τον σημερινό ρυθμό, η παραγωγικότητα μπορεί να αυξηθεί κατά περίπου 30% ως το 2035, περιορίζοντας μέρος της απόστασης από την ΕΕ (από 55% σε 47%) και προσθέτοντας €12 δις στην ελληνική οικονομία (έναντι της τρέχουσας τάσης ψηφιοποίησης).
- Στο φιλόδοξο σενάριο, όπου οι ψηφιακές επενδύσεις επιταχύνονται κατά 40% με στόχο τη σύγκλιση με την ΕΕ σε όρους παγίων, η απόκλιση παραγωγικότητας μπορεί να περιοριστεί στο 41%, προσθέτοντας €23 δις στην οικονομία το 2035. Ο στόχος είναι i) ρεαλιστικός (επενδυτική δυναμική αντίστοιχη της προηγούμενης δεκαετίας) αλλά και ii) ελάχιστο αναγκαίο (καθώς η ίδια η Ευρώπη υστερεί τεχνολογικά διεθνώς).
Η Ελλάδα έχει ήδη θέσει τις βάσεις της ψηφιακής μετάβασης με πρωτοβουλίες όπως το myDATA και το Greece 2.0. Το επόμενο βήμα είναι η εδραίωση ενός πλαισίου με συνεκτικότητα και δεσμευτικότητα που θα καταστήσει την ψηφιοποίηση εύκολη και συμφέρουσα επιλογή για τις ΜμΕ. Βάσει βέλτιστων πρακτικών, αυτό προϋποθέτει : i) δημιουργία ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας για απλοποίηση και μείωση κόστους, ii) αξιοποίηση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης ως μοχλού υιοθέτησης λογισμικού μέσω προεγκεκριμένων, χαμηλού κόστους προγραμμάτων (π.χ. ERP με ενσωματωμένη τεχνητή νοημοσύνης), με παράλληλη συμβουλευτική και χρηματοδοτική υποστήριξη, και iii) ενίσχυση της δυνατότητας μετασχηματισμού των επιχειρήσεων μέσω στοχευμένων επενδυτικών κινήτρων και ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων.
Δείτε το σχετικό Infographic:
